اين امت پس از ابو موسى اشعرى كسى در محراب قارىتر از موسى بن سيار نبوده . « 1 » جاحظ از سخنوران ديگرى از همين دسته از واعظان قرن اول اسلامى ياد كرده كه در زبان عربى از سرآمدان روزگار خود به شمار مىرفته‌اند و پيش از آن هم در زبان فارسى از سخنوران به نام بوده‌اند . وى از اين دسته از سه تن به نامهاى فضل بن عيسى ابن ابان و پسرش عبد الصمد و عمويش يزيد بن ابان نام برده كه در مجلس حسن بصرى و فقهاى زمانشان سخنورى مىكرده‌اند و آنها را به عنوان سخنورترين مردم زمان خودشان ستوده و از سخنان آنان نيز عبارات

--> - بودند و هر دو از بزرگان اسلام به شمار مىرفتند و سليمان بن يسار يكى از هفت فقيه مشهور مدينه گرديد ( فتوح 15 يا 25 ؟ ) و وفيات 2 / 135 . و ديگر يسار جدّ ابو مسلم خراسانى كه به قول ابن خلكان نسب او به بزرجمهر بن بختگان مىرسيده ( وفيات 2 / 324 ) و ديگر يسار جد ابو عبيد الله طبرانى كه مدتى وزارت مهدى خليفه عباسى را برعهده داشت ( تاريخ ابن طباطباء ص 182 و وفيات 6 / 20 و جهشيارى ص 332 ) . و ديگر يسار جد ثابت بن يحيى دبير مأمون و وزير او ( تاريخ الدول الاسلاميه ابن طباطبا ، ص 226 - 227 ) . و ديگر يسار پدر اسماعيل شاعر معروف دوران اموى . ناگفته نماند كه تحريف يسار به سيار در نام برخى از رجال مذكور در وفيات الاعيان نيز صورت گرفته از آن جمله در شرح حال محمد بن اسحاق كه آمده : محمد بن اسحاق بن يسار و قيل سيّار . . . و از آن جمله قاسم بن يسار كاتب . . . زير نسخهء دوم نوشته شده ( وفيات ج 3 ، ص 405 - 406 ) و ديگر در شرح حال ثعلب عالم نحوى معروف است كه به قول ابن خلكان پيشواى كوفيان در نحو و لغت بوده و از موالى معن بن زائده شيبانى به شمار مىرفته كه نسب او چنين ذكر شده « ابو العباس احمد بن زيد بن سيّار النحوى ، الشيبانى بالولاء المعروف بثلعب . . . » و معلوم مىشود كه تحرف در نسخه‌اى كه مورد مراجعهء ابن خلكان بوده صورت گرفته چه ابن خلكان در پايان اين شرح حال سيّار را به همين‌گونه ضبط كرده است . ( وفيات 1 / 84 - 87 ) و از ايرانيانى هم كه نامشان به سهل تبديل شده مىتوان اينها را ذكر كرد : سهل پدر فضل و حسن وزيران مأمون كه به گفته ابن طباطبا از شاهزادگان ايرانى بوده‌اند و در ايام هارون رشيد از كيش زردشتى به دين اسلام درآمده‌اند ( ابن طباطبا ، ص 232 ) و ديگرى سهل پدر ابو زيد بلخى كه نامش احمد بن سهل بود ( الفهرست ، ص 138 ) و ديگر سهل پدر محمد بن مرزبان كرخى معروف به ابن سيرين از علماى شناخته شده اسلام است ( الفهرست ، ص 183 و 316 و صفحهء 259 از فهرست الفبائى الفهرست ) . ( 1 ) . البيان و التبيين ، ج 1 ، ص 247 .